DeepSeek ve diğer birkaç Çinli şirketin, halihazırda sunulanlardan daha düşük bir maliyetle sofistike üretken yapay zeka (AI) modelleri geliştirdiği bildirildi. Goldman Sachs Research'e göre bu gelişme, yapay zekanın daha hızlı benimsenmesini teşvik edebilir ve teknolojinin küresel ekonomik büyüme üzerinde daha büyük bir etkiye sahip olmasına yardımcı olabilir.
Bu buluş, yatırım maliyetlerinin göz korkutucu olmasının en büyük, en güçlü yapay zeka modellerine geçişe engel olduğu görüşüne meydan okuyor. Küresel Ekonomi ekibinin eş lideri Joseph Briggs, ekibin raporunda, Çinli araştırmacıların yapay zeka teknolojilerini nasıl geliştirdikleri ve bunun tam maliyetinin ne olduğu henüz belirlenmemiş olsa da, daha düşük bir maliyet yapısının yapay zekanın gelişmesine ve dünya çapında daha hızlı yayılmasına yardımcı olabileceğini yazıyor.
Kanıt 1: Deneyim eksikliği ve kullanımı kolay uygulamalar benimsemenin önündeki başlıca engeller
Kaynak: Goldman Sachs Research, ABD Nüfus Sayım İdaresi
Briggs, "Maliyetteki düşüş platformların ve uygulamaların geliştirilmesinde rekabeti artırmaya yardımcı olursa, bu atılım orta vadede makroekonomik açıdan olumlu sonuçlar doğurabilir" diye yazıyor. "Sınırlı benimseme hala yapay zeka ile ilgili üretkenlik kazanımlarını ortaya çıkarmanın önündeki ana engeldir ve benimseme, yapay zeka platformlarının ve uygulamalarının oluşturulmasında rekabetin neden olduğu hızlanmadan fayda sağlayacaktır."
"Bununla birlikte, maliyetin kendisi şu anda benimsemenin önündeki ana engel olmadığından, kısa vadede benimseme etkisi muhtemelen sınırlıdır" diye ekliyor.
Nüfus Sayım İdaresi verilerine göre, şirketler tarafından bildirilen yakın vadeli benimsemenin önündeki en büyük engeller, yapay zekanın yetenekleri hakkında bilgi eksikliği ve gizlilik endişeleridir. Düzenli üretim için yapay zeka kullandığını bildiren ABD şirketlerinin oranı 2023 yılındaki %4’ten %6’ya çıktı.
Yapay zeka GSYİH'yi ne kadar artıracak?
Önceleri ekonomi ekibinin temel tahmini, üretken yapay zekanın yaygın olarak benimsenmesinin genel olarak iş görevlerini otomatikleştirip ABD işgücü verimliliğini yaklaşık 10 yıl içinde %15 oranında artırabileceğiydi. Bu da yıllık ABD GSYİH'sinin yaklaşık 4,5 trilyon dolarını (bugünün dolarıyla) oluşturacaktı. Ekonomik faydaların ilk aşamalarda donanım ve altyapı sağlayıcılarının payına düşmesi, daha sonraki bir aşamada platform ve uygulama geliştiricilerine uzanması ve nihayetinde endüstri genelinde daha kapsamlı üretkenlik ve verimlilik kazanımları sağlaması beklenmektedir.
Ekip ayrıca, ABD'de GSYİH'nin %2'sine ulaşan bir yapay zeka yatırım döngüsünün, yapay zeka modellerini eğitmenin ve yapay zeka sorgularını çalıştırmanın hesaplama maliyetleri azaldıkça azalacağını tahmin etmiştir. Yapay zeka yazılımı yatırımının, son kullanıcı benimsemesi arttıkça zaman içinde istikrarlı bir şekilde artması beklenmektedir.
Kanıt 2: Yapay zeka donanım yatırımlarının, bilgi işlem maliyetleri düştükçe azalmadan önce GSYİH'nin %2'sine yükselmesi bekleniyor
Kaynak: Goldman Sachs Research
Çin'de yapay zeka alanındaki gelişmeler, bir avuç yerleşik şirketin yatırım ve teknoloji liderliği konusunda soru işaretleri yaratsa da, ekibin yapay zekanın makroekonomik etkisine ilişkin bakış açısı değişmedi: Ana makroekonomik artışın, şirketlerin yapay zeka odaklı otomasyonu işlerine dahil etmesiyle artan verimlilikten gelmesi bekleniyor.
Briggs, "ABD merkezli yapay zeka liderlerine güvenilir bir rakibin ortaya çıkması, küresel benimseme ve üretkenlikte bir artış sağlayabilir" diyor. ABD dışı sağlam bir rakibin ortaya çıkması, bazı hükümetlerin yerel yapay zeka yeteneklerini geliştirmeye daha fazla önem vermesini teşvik edebilir. Artan küresel rekabet, sınır ötesi işbirliği için cesaret verebilir veya yapay zeka gelişimini ve benimsenmesini teşvik için düzenleyici engelleri azaltabilir.
Briggs, aynı zamanda, üretken yapay zekanın potansiyel otomasyon ve üretkenlik kazanımlarının dünya genelindeki ekonomiler için genel olarak benzer olduğunu yazıyor. "Yapay zeka modeli geliştirmedeki liderliği göz önüne alındığında, ABD'nin yapay zekayı diğer ülkelerden daha hızlı benimsemesini beklerken, ABD merkezli olmayan platformların ve uygulamaların ortaya çıkması, başka yerlerde benimsemesini hızlandırabilir.”
Yapay zeka üretkenliği nasıl artıracak?
Ekibin tahminleri, ABD'nin üretken yapay zeka teknolojisini benimsemesinin 2027'de üretkenlik rakamlarında görünmeye başlayacağını ve 2030'ların başında en yüksek etkinin beklendiğini varsayıyor. Diğer gelişmiş piyasalar ve önemli gelişmekte olan piyasa ülkeleri, bu tahminlerde ABD zaman çizelgesinin birkaç yıl gerisinde kalıyor. Briggs, "Son DeepSeek raporları, benimsemenin daha erken gerçekleşebileceğini gösteriyor" açıklamasını yapıyor.
Goldman Sachs Research, yine de yapay zekanın benimsenmesinin orta vadede artacağını öngörüyor ve Briggs, üretken yapay zeka tarafından otomatikleştirilebilen iş görevlerinin, çalışan başına yılda birkaç bin dolar maliyet tasarrufu sağlayacağına dikkat çekiyor. "Üretken yapay zekadan elde edilecek potansiyel maliyet tasarruflarının büyük olduğu ve uygulamalar geliştirildikten sonra dağıtımın marjinal maliyetinin muhtemelen çok küçük olacağı göz önüne alındığında, üretken yapay zekanın benimsenmesini 'olursa' sorusundan ziyade 'ne zaman' sorusu olarak görüyoruz" diye yazıyor.
Briggs, daha düşük maliyetli yapay zeka modellerinin yapay zeka ekosistemindeki paydaşları nasıl etkileyebileceği konusunda geçerli sorular olduğunu yazıyor. Herhangi bir kârın nasıl dağıtılacağı, pazar yoğunluğu, fikri mülkiyet hakları, ölçeklenebilirlik ve nihayetinde rekabet ortamı gibi şeylere bağlı olacaktır. Yeni modellerin etkisini henüz bilemesek de ekonomik faydaları gerçekleştirmek için pahalı donanım ve bilgi işlem gücüne daha az ihtiyaç duyulacaksa fiziksel altyapıyı inşa eden şirketler genel kazanımlardan daha az pay alabilir.
Ancak Briggs, büyümenin dağılımına ilişkin soruların genel makroekonomik hikaye ile daha az ilgili olduğuna dikkat çekiyor. Görünüm, özellikle kimin yararlandığına bağlı değil ve Çin'deki atılımın genel etkileri büyük olasılıkla net bir şekilde olumlu olacak.
Kanıt 3: Yapay zekanın benimsenme oranları düşük kalır …
Kaynak: Goldman Sachs Research
Kanıt 4: … Otomasyon ekonomik değere ulaşacak olsa bile
Kaynak: Goldman Sachs Research, O*NET, İşgücü İstatistikleri İdaresi
Çin'deki yapay zeka gelişmeleri yatırımları azaltacak mı?
Daha verimli yapay zeka modellerinin yapay zeka için daha düşük sermaye harcamalarına yol açıp açmayacağı ve bunun yavaşlayan GSYİH büyümesine yansıyıp yansımayacağı büyük merak konusu Bu arada hisse senedi analistlerinin ortak tahminlerine göre yapay zeka ile ilgili yatırım harcamaları 2025'in dördüncü çeyreğine kadar 325 milyar dolara yükselebilir.
Goldman Sachs Research'e göre, daha ucuz modellerin yapay zeka için daha düşük yatırım harcamalarına yol açması halinde, bu senaryoda iki şeyin ekonomik etkiyi sınırlaması muhtemeldir. Şirketler yapay zeka ile ilgili yatırımlarını artırdıklarını bildirirken, bunun şimdiye kadar resmi GSYİH verileri üzerinde sınırlı bir etkisi oldu. Goldman Sachs Research'ün hisse senedi analistlerine göre, şirketlerin sadece Çin'deki son haberler nedeniyle sermaye tahsislerini önemli ölçüde ayarlamaları pek olası değil.
Bu arada, daha düşük maliyetli yapay zeka modellerinin beklenenden daha az yapay zeka alt yapısı inşasıyla sonuçlanma riski olsa da bu ilerlemelerin yapay zekada yerleşik şirketlerin liderliklerini korumak için daha fazla yatırım yapmaya itme olasılığı da vardır. Temel olarak bu yeni gelişmeler rekabeti teşvik eder ve maliyetleri düşürürse, YZ platformlarının ve uygulamalarının daha hızlı bir şekilde oluşturulmasını sağlayabilir.
Bu makale yalnızca eğitim amaçlı olarak sunulmaktadır. Bu makalede yer alan bilgiler herhangi bir Goldman Sachs kuruluşunun alıcıya tavsiyesi niteliğinde değildir ve Goldman Sachs bu makale aracılığıyla veya alıcısına herhangi bir finansal, ekonomik, yasal, yatırım, muhasebe veya vergi tavsiyesi vermez. Ne Goldman Sachs ne de iştiraklerinden herhangi biri, bu makalede yer alan ifadelerin veya bilgilerin doğruluğu veya eksiksizliği konusunda açık veya zımni herhangi bir beyan veya garanti verir ve bu nedenle herhangi bir sorumluluk (doğrudan, dolaylı veya sonuç olarak ortaya çıkan kayıp veya hasar dahil) açıkça reddedilir.
Kaynak: Bu makale 12 Şubat 2025 tarihinde www.goldmansachs.com adresinde "China's advances could boost AI's impact on global GDP" başlığı altında yayınlanmıştır. Lütfen burada yer alan ifadelerin yatırım önerisi oluşturmadığını dikkate alın.
Fotoğraf sahipleri: Adobe Stock – Resim 1: IM Imagery, Resim 2: Summit Art Creations