Hidrojen hem esnek hem de her birim kütlede yüksek spesifik enerjiye sahip; bu da global ekonominin karbonsuzlaştırması daha zor olan kısımlarında emisyonu azaltmak için son derece etkili olmasını sağlıyor.
Goldman Sachs Research’e göre:
Hidrojen enerji yakıtı, enerji vektörü ve hammadde olarak kullanılabilir.
Hidrojen uzun vadede enerji depolamak, ağır taşıtları çalıştırmak, çelik üretiminde fırınları ısıtmak gibi pek çok ağır sanayi alanında kullanışlı bir kaynak olarak öne çıkıyor.
Hidrojen bizi sıfır emisyona yaklaştırabilir.
Suyu elektroliz ederek hidrojen ve oksijene ayırmak için yenilenebilir enerjilerin kullanılmasıyla üretilen „yeşil“ hidrojen, doğal gaz kaynaklarına bağlı olan ve daha sonra salınması ya da depolanması gerekecek karbon dioksit üretimine yol açan „gri“ hidrojenin en çok gelecek vaat eden alternatiflerinden biri. Goldman Sachs Research tarafından yayınlanan yeni bir rapora göre, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere dünyanın pek çok yerinde hükümet teşvikleri sayesinde yeşil hidrojen yatırımları hızla artıyor.
Temiz hidrojen projelerinin boyutu, üretim için kullanılan elektroliz işleminde harcanan gigavat (GV) ile ölçülüyor. Bu ölçüme göre değerlendirildiğinde piyasanın daha emeklemekte olduğunu söyleyebiliriz: 2020 yılının sonunda sadece 0,3 GV kapasite sağlanmıştı.
Gelgelelim, duyurulan projeler hesaba katıldığında, GS Research ekibi, 2030 yılının sonuna kadar yaklaşık 137 GV kapasite sağlanacağını tahmin ediyor. Bu sayı, geçen yılın 80 GV tahmininden 1,7 kat daha fazla. Temiz hidrojen üretim tesisleri oluşturma süresinin uzunluğu düşünülünce, GS, önümüzdeki yıllarda daha pek çok proje duyurulacağını öngörüyor. „Bu on yıllık sürecin ikinci yarısı için planlanan projelerin birçoğu hâlâ duyurulmuş değil; dolayısıyla burada bu projelere yer vermedik“ diye yazıyor, Goldman Sachs hisse araştırmaları analisti Michele Della Vigna.
Temiz hidrojen sektörü sadece planlanan proje sayısı bakımından değil, bu projelerin ortalama hacmi bakımından da büyüyor. Araştırma ekibi, ortalama proje büyüklüğünün mevcut projelerin 600 katına kadar çıkacağını tahmin ediyor.
ABD’deki politika değişikliklerinin etkileri
Dünyanın geri kalanıyla kıyaslandığında, ABD’nin temiz hidrojen projelerinde hep geri kalmış olduğu söylenebilir. Gelgelelim, son Enflasyon Azaltma Yasası (IRA) sayesinde ABD’de bir proje patlaması yaşandı ve 2030 yılına kadar planlanan kurulu kapasite 2 GV’den 12 GV’ye çıktı. Bu yükseliş sayesinde ABD dünyanın geri kalanına yetişmeye çalışacak; ancak Avrupa, Avustralya ve Asya’nın diğer bölgelerindeki projelerin de hızlandığını düşünürsek bu pek kolay görünmüyor. Rapora göre, kurulu kapasite büyümesinde Avrupa başı çekecek ve 2030 yılına kadar toplam 50 GV kapasite ekleyecek. Avustralya 34 GV, Afrika 25 GV ve Latin Amerika 17 GV ile Avrupa’yı takip ediyor.
„ABD’deki bu büyüme trendinin IRA ile birlikte devam edeceğini düşünüyoruz. IRA hidrojen üretimi için büyük bir etken olacak ve ABD’de halihazırda hidrojen projeleri planlayan şirketler için büyük avantajlar sağlayacak“ diye yazıyor Della Vigna. Rapora göre, bu yasa ile bazı önemli teşvikler geliyor:
Üretim vergisi indirimleri. Bu yıldan itibaren temiz hidrojen üreten veya 1 Ocak 2033 tarihinden önce yeni tesislerin inşaatına başlayan şirketlere 10 yıllık vergi indirimleri sağlanacak.
Enerji depolama yatırımlarında vergi indirimi. IRA ile birlikte enerji depolama projeleri için vergi indirimleri hidrojeni de kapsayacak şekilde genişliyor.
Temiz taşıt indirimleri. İndirimler, hidrojen yakıt pilleri ve elektrikli bataryalar kullanan taşıtları da kapsayacak şekilde genişletiliyor ve hidrojenin özellikle uygun olduğu ticari araçlar için önemli indirimler geliyor.
Alternatif yakıt indirimleri. IRA çerçevesinde alternatif yakıt doldurma istasyonlarını genişletmek için indirimler geliyor ve daha fazla hidrojen taşıma altyapısı kurulması teşvik ediliyor.
Ekibin tahminlerine göre, üretilen her iki kilogram hidrojen için $3 vergi indirimi uygulanması hâlinde, temiz hidrojen üretmenin maliyeti şu anki fosil yakıt üretme maliyetine denk olacak. “Bu da gri hidrojen ile yenilenebilir kaynaklardan gelen yeşil hidrojen arasındaki maliyet farkını tamamen kapatıyor” diye belirtiliyor.
Kaynak: Bu makale, 17 Mart 2023 tarihinde www.goldmansachs.com web sitesinde yayınlanan „The hydrogen revolution accelerates“ (Hidrojen devrimi hızlanıyor) isimli makale temel alınarak hazırlanmıştır.
Fotoğraf sahipleri: Adobe Stock – 1. Resim: SmirkDingo, 2. Resim: AA+W