Alman ekonomisi şimdiye kadar Goldman Sachs Research ekibinin beklentilerinden daha iyi bir performans sergiledi ve endüstriyel üretim sektörü özellikle öne çıktı. Bu durumu ve yakın zaman önce duyurulan 200 milyar Euro’luk mali destek paketini hesaba katınca, Alman ekonomisinin görünümünü yeniden gözden geçirdik.
Alman ekonomisi şimdiye kadar beklediğimizden daha az zayıfladı. Aşağıdaki grafikte de görebileceğiniz üzere, yaz mevsiminde doğal gaz tüketiminin azalması ve fiyatlarının sert bir şekilde artmasına rağmen Alman endüstriyel üretimi (EÜ) kendini korumayı başardı. Son aylarda perakende satışlar azalmış olmasına rağmen, hâlâ Covid öncesi seviyelerin üzerinde seyrediyor ve yaşanan düşüş kısmen de olsa harcama alışkanlıklarındaki normalleşmeyi yansıtıyor.
Resim 1: Endüstriyel üretimler and perakende satışlar
Kaynak: Goldman Sachs Global Investment Research ve Haver Analytics; Tarih: 17 Ekim 2022
Bir Arz Şokundan Diğerine
2022 yılında şimdiye kadar iki arz şokunun birbirini dengeledigini gördük.
• Arz şoku 1
2021 yılının ortalarından itibaren tedarik zinciri baskıları hafiflemeye başladı ve aynı doğrultuda, Almanya’da elektronik bileşenlerin ithalatı 2021’in sonundan itibaren hızlı bir şekilde arttı. Başta Asya ve ABD olmak üzere tüm dünyada yaşanan global kargo trafiğindeki yoğunluk da azaldı. Ancak, Kuzey Denizinde trafiğin devam ettiğini not düşmekte fayda var. 2020 ve 2021 yıllarında yaşanan yavaşlamanın çözülmesiyle birlikte, tedarik zincirlerinin rahatlaması da muhtemelen Alman endüstriyel üretimini yıl boyunca destekledi.
• Arz şoku 2
Öte yandan, yüksek doğal gaz ve elektrik fiyatlarının yanı sıra Rusya’dan gelen doğal gazın azalması, başka kaynaklar vasıtasıyla kısmen dengelenmiş olsa bile, Alman üretimi üzerinde baskı oluşturabilir. Bununla tutarlı bir şekilde Alman sanayi sektörünün doğal gaz talebi, geçen yıl ile karşılaştırıldığında yaklaşık %20 azalmış durumda.
Gelgelelim, gelecekte tedarik zincirinden gelen katkı azalmaya başlayabilir ve gaz tüketiminin azalıp, fiyatların yüksek kalmasının etkisiyle enerji tüketilen üretim alanlarında daha da düşüş olabilir.
Devlet Desteği, Tüketicileri Enflasyona Karşı Korumak İçin Yetersiz
GSYH’nin yaklaşık %9’unu temsil ederek çoğunluğu oluşturan tüketicilere bakınca, yükselen enerji fiyatlarına karşı haneleri korumak için mali destek duyurulduğunu görüyoruz. Halihazırda duyurulan mevcut sınırlamaların maliyetinin sadece 100 milyar Euro olduğunu ve duyurulan son paketteki 200 milyar Euro destekle kıyaslandığında daha düşük olduğunu görsek bile, haneler için fiyat sınırlamasının, önümüzdeki zamanlarda hanelerin yıllık harcanabilir gelirine yaklaşık %1,5 katkıda bulunacağını tahmin ediyoruz.
Bununla birlikte, Şubat ayında Almanya’nın ana enflasyonunun yıllık bazda %12,4 artışla zirve yapmasını ve 2022 yılındaki %8,7’den 2023 yılında ortalama %6,9’a inmesini bekliyoruz. Bu, tüketicileri, gelirler üzerindeki gerçek etkiye karşı tamamen korumaya yeterli değil.
Ana enflasyonun ötesine baktığımızda, asgari ücretin artması ve maaş büyümelerinin genel olarak yükselmesinin etkisiyle hizmet sektöründe yaşanan enflasyonun, Alman çekirdek enflasyonunun yüksek seviyelerde kalmasına yol açacağını öngörüyoruz. An itibarıyla, Alman çekirdek enflasyonunun 2023 yılı Aralık ayında yıllık bazda %3,1 ve 2024 yılının sonunda yıllık bazda %2,2 olmasını bekliyoruz.
Resim 2: Alman Harmonize Tüketici Fiyatları Endeksi (HICP)
Kaynak: Goldman Sachs Global Investment Research ve Haver Analytics; Tarih: 17 Ekim 2022
İşgücü Piyasası: Maaş Büyümesinin Enflasyona Yetişememesi Yüzünden Duyarlılık Düşüyor
İşsizlik oranlarının rekor dipleri gördüğü bir ortamda katılığını koruyan işgücü piyasası da haneler için yeterli destek sağlayamayacak gibi görünüyor. Sektörler genelinde ödeme anlaşmalarında yükselişler yaşanıyor. Özellikle çelik, kimyasallar ve geçici iş sektörlerinde asgari ücret artışları görülüyor. Gelgelelim, 2022 yılının Şubat ayından beri yaşanan enflasyon baskıları yüzünden, 2023 yılında kabul edilecek maaş büyümesinin %3’ün hemen altında olacağını öngörüyoruz. Bu rakam, bu yıl için anlaşılan %2’den yüksek olsa da hâlâ mevcut enflasyon oranlarının altında. Hane gelirleri için görünümün bu kadar karamsar olması, tüketici güveni anketlerinin de genel olarak düşük sonuçlar vermesine ve 2023 yılında tüketim görünümünün zayıf olmasına yol açtı.
Resim 3: Tüketici Duyarlılığı Zayıflıyor
Kaynak: Goldman Sachs Global Investment Research ve Haver Analytics; Tarih: 17 Ekim 2022
Uzun Bir Kış Geliyor
Dolayısıyla, önümüzdeki kış mevsiminin ve 2023 görünümünün, daha önceki beklentilerimize göre daha zayıf olmasını bekliyoruz. Global büyüme görünümümüzün yumuşaması, Çin’de büyümenin azalması ve geleceğe yönelik anketlerde zayıf sonuçlar alınması hesaba katılınca, 2022 yılının kış mevsimi için görünümümüzü ve 2023 yılının ilk yarısı için büyüme beklentilerimizi aşağı çekiyoruz.
An itibarıyla, çeyrek dönem bazında yatay bir görünüm sergilemesini beklediğimiz ekonominin artık %0,3 civarında daralmasını bekliyoruz. Buna ek olarak, hepsi çeyrek dönem bazında olmak üzere, %-0,4 ve %-0,6 olan Q4/Q1 büyüme tahminlerimizi %-0,6 ve %-0,7 olarak düşürüyoruz.
Resim 4: Germany: Real GDP Growth Forecast
Kaynak: Goldman Sachs Global Investment Research ve Haver Analytics; Tarih: 17 Ekim 2022
Kaynak: Goldman Sachs Research. Yayınlanma tarihi: 17 Ekim 2022
Fotoğraf sahipleri: Adobe Stock – 1. Resim: Pavel Ignatov, 2. Resim: chiradech